ซากประวัติศาสตร์ ซากปราสาท ๒

กลุ่มความคิดชนิดหนึ่งที่อธิบายความเป็นเจ้าของด้วยฐานคิดที่ว่าใครเป็นคนสร้าง ความคิดในทำนองนี้แพร่กระจายทั้งในประเทศไทยและกัมพูชา กัมพูชาบอกว่าสถาปัตยกรรมของปราสาทพระวิหารเป็นแบบของ “อาณาจักรเขมรโบราณ” โดยที่นักวิชาการในประเทศไทยส่วนหนึ่งก็อธิบายในทำนองนี้ ขณะที่อีกส่วนอธิบายว่าเป็นสถาปัตยกรรมของ “ขอม” และไม่เกี่ยวกับชนชาติเขมร ความเป็นสยาม-ขอม-เขมร เป็นเรื่องแยกต่างหากที่การค้นคว้าทางประวัติศาสตร์ต้องศึกษาหาความเข้าใจอีกยืดยาว

รูปปราสาทพระวิหารเมื่อกว่า ๕๐ ปีที่แล้ว
รูปปราสาทพระวิหารเมื่อกว่า ๕๐ ปีที่แล้ว

ขณะกลุ่มความคิดที่ว่า “ใครเป็นคนสร้างคนนั้นเป็นเจ้าของ” ได้สร้างปัญหาความยัดแย้งอย่างต่อเนื่องและหาที่สิ้นสุดไม่ได้ในหลายภูมิภาคของโลก โดยเฉพาะแถบตะวันออกกลาง ที่รวมเอากลุ่มความคิดว่าใครมาอยู่ก่อนอยู่หลังเข้ามาปะปนยิ่งทำให้ความขัดแย้งขมวดปมและยากจะคลี่คลาย ซึ่งเป็นไปไม่ได้เลยที่จะศึกษาว่ากลุ่มชาติพันธุ์ไหน เป็นผู้ “ปั้นไห” ใบแรกในพื้นที่นั้น และไม่สอดคล้องในทางเป็นจริงที่จะอธิบายความเป็นเจ้าของด้วยการอยู่ก่อนอยู่หลัง ใครสร้างใครทำ ไม่อย่างนั้นประเทศที่มีขนาดแทบจะใหญ่สุดในโลกอย่างสหรัฐอเมริกาไม่น่าจะมีที่เหยียบยืนบนผืนโลก

การเข้าครอบครองพื้นที่หรือมีอำนาจเหนือพื้นที่ของชาติพันธุ์หรือกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่ง ผลัดเปลี่ยนไปตามช่วงเวลา ตามความเจริญรุ่งเรือง เข้มแข็ง และกอรปด้วยอีกหลายเงื่อนไขปัจจัย ที่มีวิวัฒนาการและพัฒนาการ ขยับขยายเขตอิทธิพลและดำรงอยู่ เช่นกันที่บางกลุ่มชนไม่เคยรวมกันเป็นชาติ ขณะที่บางกลุ่มชน-ชาติพันธุ์สิ้นชาติ

ขอบเขตอำนาจ-อิทธิพล ขอบขัณฑสีมาและระบบความสัมพันธ์แบบดั้งเดิมของคนแถบอุษาคเนย์นี้ มาสิ้นสุดลงเมื่อการมาถึงของการคุกคามอย่างจริงจังและรุนแรงของชาติพันธุ์จากอีกซีกโลก เปลี่ยนจารีตและระบบอำนาจแบบเดิมมาสู่ระบบรัฐชาติอีกแบบ (ที่จะพัฒนาต่อเป็นรูปแบบปัจจุบัน) ดังได้กล่าวถึงใน ทำให้ความสัมพันธ์และเกี่ยวข้องกันของ “สยาม-เขมร” แบบดั้งเดิมขาดออกจากกัน ถูกขีดเส้นแบ่งบนพื้นดินและความสัมพันธ์ในรูปแบบใหม่ เช่นเดียวกับความสัมพันธ์ระหว่างสยามกับชาติอื่น และระหว่างกันของชาติอื่นในภูมิภาคนี้

ความเป็นแผ่นดินเดียวกันและเกี่ยวข้องกันของกรุงสยามและกรุงกัมพูชาถูกขีดแบ่งด้วยข้อตกลงระหว่างสยามกับฝรั่งเศสเมื่อกว่าร้อยปีก่อน ที่ทิวเขาดงรักจากยอดสูงสุดด้านหนึ่งเป็นกรุงสยาม ด้านหนึ่งเป็นกรุงกัมพูชาภายใต้การปกครองของฝรั่งเศส นั่นขีดเส้นแบ่งให้ซากสิ่งก่อสร้างโบราณหนึ่งอยู่ที่สุดขอบของเขตประเทศไทย

โดยกฎหมายระหว่างประเทศก็ดี โดยลักษณะกฎหมายที่ดินที่แต่ละประเทศใช้ก็ดี ล้วนให้คุณค่าต้นไม้ สิ่งปลูกสร้างในลักษณะของ “ส่วนควบ” ของที่ดิน คือให้ที่ดินเป็นใหญ่ ความเป็นเจ้าของสิ่งปลูกสร้างตามจารีตยุคก่อนหรือตามกฎหมายระหว่างประเทศหรือกฎหมายที่ดินในปัจจุบันไม่ได้ให้คุณค่าของผู้สร้างหรือใครครอบครองมาก่อนเก่า

สถาปัตย์ของปราสาทพระวิหารเป็นแบบไหน ใครเป็นผู้ก่อสร้าง หรืออารยธรรมของใครเจริญเหนือพื้นที่มาก่อนจึงไม่ใช่เหตุที่ยกพิจารณาหรืออ้างความเป็นเจ้าของ ณ ห้วงเวลาหนึ่ง หรือ ณ ห้วงเวลาปัจจุบัน..

(โปรดติดตามตอนต่อไป)

n/e

สิ่งมีชีวิตเขตร้อน -คนเขียนตัวอักษรบนอินเตอร์เน็ต คนถือกล้องในภาคสนาม คนเล็กๆ ทำงานเบื้องหลังกับทีมขนาดกะทัดรัดในความเคลื่อนไหวปกป้องดินแดน

Visit Website